Friesland

Openingslezing Senioren Academie in Friesland - "De eenvoudigste adel van de wereld"? Buitenplaatscultuur van aristocraten en burgers in de lange negentiende eeuw (1780-1914): de casus Friesland

Kuiper, prof. dr. Y.B. - Lezing - vrij

Rond het midden van de negentiende eeuw bestond er in heel Nederland een levendige buitenplaatscultuur. Dat wekt enige verbazing, omdat juist in de decennia rond 1800 vele kastelen en buitenplaatsen (staten, borgen en havezathen) waren gesloopt. Vanwaar die opleving en hoe hing deze samen met ontwikkelingen in bijvoorbeeld de landbouw en de bosbouw? Welke invloed ging er uit van de klasse van grootgrondbezitters en die van rijke stedelingen? Was de wereld van de landgoedeigenaren een heel andere dan die van de buitenplaatsbezitters?

Het is binnen dit algemene kader van 'landed elites' in Nederland en hun culturele hang naar het buitenleven, dat we het in deze lezing zullen hebben over Friesland. Zeer bijzonder aan de Friese situatie is het relatief grote aantal grootgrondbezitters dat deze provincie in 1850 kende - van de 100 hoogstaangeslagenen in de grondbelasting in heel Nederland woonde er toen een derde in Friesland.
Wie waren zij? Waar woonden ze en in wat voor soort huizen? Hoeveel generaties waren hen voorgegaan? En waar woonden ze rond 1900? Waren er significante verschillen met ontwikkelingen in provincies als Groningen, Drenthe en Overijssel?

› Cursusaanbod

Cursus in Friesland_De kunst van het ouder worden - Driedaagse filosofiecursus

Bolhuis, drs. Petra en drs. Theo Meereboer - Driedaagse cursus - € 120,00

Wij, mensen van deze tijd, zijn de eerste generaties die na hun werkzame leven nog vele jaren voor de boeg hebben. Daarmee bevinden we ons in een positie die in de klassieke periode slechts voor een kleine elite was weggelegd. We kunnen nog vele jaren doorbrengen in een leven ‘vrij van de noodzaak’. Maar denk nu niet dat daar het grote genieten begint; de klassieke wereld ontdekte al dat het reflectie en stuurmanskunst behoeft om in vrijheid vorm te geven aan het eigen leven.
Daarbij is de vrijheid natuurlijk relatief. Zeker als we ouder worden moeten we ook, zoals de stoïcijnen al deden, nadenken over wat we zelf in de hand hebben en wat onafwendbare gebeurtenissen zijn, de voldongen feiten. Juist daar is levenskunst nodig. Enerzijds om te bekijken waar het terrein van vrijheid zich bevindt en anderzijds om te komen tot een houding waarin we met de voldongen feiten uit de voeten kunnen.

› Cursusaanbod

Schrijfcursus Friesland - Autobiografisch schrijven

Diepeveen, Marleen - 6 werkcolleges (om de week) - € 150,00

Veel mensen schrijven voor hun plezier. Ze schrijven dagboeken, gelegenheidsgedichten, fantasieverhalen, reisnotities of levensverhalen. Zij schrijven om hun gedachten te ordenen of hun levenservaring vast te leggen. Bij de Senioren Academie kunt u in Groningen en Leeuwarden terecht voor een schrijfcursus.

In uw hoofd liggen talloze verhalen opgeslagen. Verhalen, die u bijna bent vergeten. Verhalen, die voor een ander de moeite waard zijn om te lezen. Maar hoe pakt u dat aan?
In deze cursus leert u hoe u herinneringen naar boven haalt, maar vooral hoe u ze kunt verwoorden. U krijgt schrijftips en technische adviezen.

› Cursusaanbod

Cursus in Friesland. De Toverberg van Thomas Mann - Document van Duitsland op weg naar de Eerste Wereldoorlog

Hagdorn, drs. Michiel - 10 colleges - € 192,00

Een literair werk lezen als document van een historisch en cultureel tijdvak: weinig romans lenen zich daarvoor zozeer als 'De Toverberg'. Thomas Mann voltooide het werk in 1924, zes jaar na het einde van de Eerste Wereldoorlog. De politieke en cultuurfilosofische opvattingen over het nog jonge Duitsland, Freuds psycho-analyse, de moderne (o.a. medische) techniek, het burgerlijke leven, - en daartegenover de onzekerheid en machteloosheid van het individu tegenover historische krachten maar ook ziekte en dood: dat alles verwerkte hij in 'De Toverberg'.

› Cursusaanbod

Evolutie - Van oersoep tot oermens

Boele, drs. Kees - 6 colleges - € 120,00

In bijna elke cultuur bestaat er wel een overlevering over een tijd dat de aarde nog woest en ledig was. Wateren omspoelden de aarde, daarboven een atmosfeer met vooral stikstof en koolzuurgas. Een oersoep waarin uiteindelijk leven zou ontstaan. In een korte cursus van zes bijeenkomsten volgen we de weg van deze eerste moleculen tot aan de meest complexe organismen die we nu dagelijks tegenkomen.

› Cursusaanbod

Cursus in Friesland. Wonen op terpen en wierden - De archeologie van het Noord-Nederlandse kustgebied

Nieuwhof, drs. Annet - 5 colleges - € 192,00

Het kustgebied van Friesland en Groningen was een kweldergebied voordat het in de middeleeuwen geleidelijk werd ingedijkt. Hoewel kwelders op het eerste gezicht niet geschikt lijken voor permanente bewoning, werd dit gebied toch vanaf ongeveer 600 v. Chr. gekoloniseerd. Het ontwikkelde zich tot een van de welvarendste en meest dicht bevolkte gebieden van Noordwest-Europa. De bevolking woonde op kunstmatige woonheuvels: terpen en wierden.

› Cursusaanbod

Cultuurhistorische reis langs de Waddenkust - Van West-Friesland tot Denemarken

Tulp, Klaas - 10 colleges - € 192,00

Het Waddenzeegebied van Nederland, Duitsland en Denemarken is een natuurlijke eenheid met een gezamenlijke geschiedenis en identiteit. Cultureel heeft de lange kuststrook veel gemeenschappelijke trekken. Dit komt onder meer tot uiting in de benamingen 'Friezen'en 'Friesland'. Die begrippen zijn nog in gebruik in Nord-Friesland (Schleswig-Holstein), Ost-Friesland (Niedersachsen), de provincie Fryslân en West-Friesland in Noord-Holland.  De Friese taal wordt in verschillende varianten gesproken.

› Cursusaanbod

Mens en maatschappij - Over vrijheid, solidariteit, en hoe we worden wie we zijn

Tuuk, drs. Edward van der - 10 colleges - € 192,00

Individuele vrijheid lijkt de belangrijkste waarde voor de hedendaagse mens. Als zijn rechten, privacy of koopkracht in het geding zijn ontbreekt het de calculerende burger niet aan mondigheid. Lange tijd werden initiatieven die moesten leiden tot meer verantwoordelijkheidsgevoel en burgerschap (maatschappelijke vorming, reclame-spotjes als "de maatschappij dat ben jij") gezien als 'betutteling'. De laatste jaren echter is er toenemende aandacht voor de keerzijden van de individualisering: eenzaamheid, nihilisme, 'verhuftering' en gebrek aan sociale cohesie.

› Cursusaanbod

De dominantie van de rechterhand - Over rechts- en linkshandigheid

Goor, dr. Henk van - 6 colleges - € 120,00

Dudley Kidd beschrijft in Savage Childhood (1906) hoe de Zoeloes hardhandig een einde maakten aan linkshandigheid. Was een kind linkshandig, dan werd zijn linkerhand in een gat met kokend water gehouden, waardoor de hand onbruikbaar werd. Enkele eeuwen geleden werd linkshandigheid in sommige Europese landen opgevat als een aanwijzing voor hekserij.
Dergelijke reacties kunnen wij ons moeilijk voorstellen, aangezien linkshandigheid bij ons nu wordt geaccepteerd, of althans getolereerd. Vroeger lag dat echter ook hier anders, zoals veel linkshandigen hebben ervaren bij het leren schrijven op de basisschool. Maar wat is rechts- en linkshandigheid precies en hoe het is voor een linkshandige om in een rechtshandige wereld te leven? 

› Cursusaanbod

Een cultuurgeschiedenis van Europa in de 19e eeuw -

Hupperetz, drs. Karel J - 8 colleges - € 156,00

In deze cursus wordt een poging ondernomen vanuit heel verschillende invalshoeken en perspectieven  een zo breed mogelijk beeld te schetsen van een eeuw vol culturele ontwikkelingen en vernieuwingen.
Opgebouwd vanuit verschillende disciplines kan zo een panorama tot stand komen van die spannende en intrigerende periode .
Afwisselend komen beeldende  kunst, filosofie,literatuur en theater aan bod, die allemaal hebben bijgedragen aan die zeer complexe 100 jaar tussen 1800 en 1900.

› Cursusaanbod

Leeskamer in Friesland - Stilte als levenskunst

Vogel, dr. dr. Marianne - 5 werk-discussiecolleges, om de drie weken - € 130,00

Stilte als een manier om thuis te komen bij jezelf, om – in Miek Pots woorden – in de geborgenheid van je hart te leven, waar het goed toeven is. Dat is het thema van deze nieuwe leeskamer. Stilte is ook het thema van de Maand van de Spiritualiteit voor dit jaar. Niet voor niets, want veel mensen vragen zich inderdaad af of stilte om je heen en in jezelf nog wel mogelijk is: minder prikkels en een minder druk hoofd. Meer aandacht voor wat er werkelijk toe doet. Hoe u deze vorm van levenskunst kunt bedrijven of verdiepen, op een manier die echt bij u past, kunt u in vijf inspirerende bijeenkomsten onderzoeken.

› Cursusaanbod

De kracht van kunst -

Vecht, drs. Ellen van der - 8 colleges - € 156,00

In deze cursus bespreken we acht verschillende kunstenaars en kijken we niet alleen naar de belangrijkste kunstwerken die deze kunstenaars hebben voortgebracht, maar ook naar de ontstaansgeschiedenis ervan. Daardoor verandert je kijk op een kunstwerk, ook als je dat al kende. Je ziet David en Goliath van Caravaggio (1601-02) anders als je weet dat hij dit schilderde nadat hij iemand had vermoord.

› Cursusaanbod

Beeldende kunst en onze hersenen -

Holtrop, drs. Johan - 10 colleges - € 192,00

Wat is het geheim achter de impressionistische schilderijen van Monet? Hoe kan Picasso’s Stierenkop slechts bestaan uit een fietsstuur en een zadel? Het antwoord op deze vragen heeft te maken met hoe onze hersenen werken. Kunstenaars maken gebruik van de eigenaardigheden van ons brein en het visuele systeem en spelen daar in hun werk dikwijls een spel mee.

› Cursusaanbod