100 jaar Volksverheffing, 1818-1918 - Beschaving of bevoogding?

Deze cursus is volgeboekt. Als u zich inschrijft, wordt u op een wachtlijst geplaatst

Het burgerlijk beschavingsoffensief dat in de 19e eeuw vol op stoom kwam, heeft zeker in Noord Nederland duidelijke sporen nagelaten. Deze eeuw liet, vanuit de liberale elite, vele initiatieven zien die erop waren gericht de arbeiders, maar ook de armen, te beschaven en 'verheffen'. In Drenthe, Overijssel en Friesland zijn natuurlijk de 'Koloniën van Weldadigheid', het ondertussen welbekende initiatief van Johannes van den Bosch, hiervan de meest zichtbare uiting.

De Koloniën van Weldadigheid komen niet uit de lucht vallen. Ze komen niet alléén voort uit een particulier initiatief van één bevlogen individu maar passen in een maatschappelijke ontwikkeling. In de 19e eeuw werd men zich bewust van de de armoede en de algehele ellende waarin een groot deel van de ‘onderklasse’ van de maatschappij zich bevond. Daarnaast werd deze onderklasse gezien als een sociale en politieke bedreiging voor de elite. Op soms zeer bevoogdende wijze werd gepoogd arbeiders en armen  tot een zedelijk, arbeidzaam en ook enigszins geschoold bestaan te brengen.

Dit leidde tot ingrijpende maatschappelijke sociale voorstellen en initiatieven op het gebied van onderwijs, volkshuisvesting, hygiënische maatregelen (riolering!) En niet alleen de openbare, maatschappelijke instellingen werden aangepakt, ook werd getracht het huisgezin tot de spil en de basis te maken van een goed geordende maatschappelijke en fatsoenlijke burgerij.  

In deze cursus worden enkele van deze initiatieven nader belicht, waarbij er in het bijzonder, maar zeker niet uitsluitend, aandacht is voor de Drentse situatie.  Voor de cursus zijn verschillende sprekers benaderd, die, na een algemene inleiding, elk een deelonderwerp zullen behandelen. 

Programma

29 januari - Introductiecollege. honderd jaar volksverheffing
(prof. dr. Dirk Jan Wolffram, Universiteit Groningen
5 februari - Onderwijs als volksverheffing: de oprichting van de HBS 
(drs. Jan Blokker, historicus en auteur 
12 februari - De Nieuw-Malthusiaanse Bond en het opkomend feminisme 
(prof dr. Mineke Bosch, Universiteit Groningen) 
26 februari - De beschavende werking van de natuur. Over parken, dierentuinen, natuursport en bloemschikken. 
(drs. Mark Goslinga, Drents Archief)  
5 maart - Johannes van den Bosch (1780-1844), volksverheffer in naam van de Koning 
(dr. Angelie Sens, historicus en auteur)
12 maart - Het weldadig karakter onzer natie, de Maatschappij van Weldadigheid in de praktijk   
(Wil Schackmann, auteur)


› Inschrijven niet meer mogelijk

Cursusnummer

19WD02

Docent(en)

Zie programma

Cursusvorm

hoorcolleges

Data

Dinsdag 29 januari t/m 12 maart 2019, 19 februari vervalt

Tijd

14.30-16.30 uur

Cursusprijs

€ 145,00

Cursusmateriaal

De Powerpoints van deze cursus worden niet digitaal beschikbaar gesteld

Uiterste inschrijfdatum

15 januari 2019

Bijzonderheden

Deze cursus is georganiseerd door het Drents Archief, in samenwerking met de Senioren Academie-Hovo Noord Nederland. De cursus wordt gegeven in Assen.

Johannes van den Bosch